दोस्रो संविधानसभा निर्वाचन, २०७०

दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनको पृष्ठभूमि:

• प्रथम संविधान सभाको विघटनको मिति: वि.सं.२०६९ साल जेठ १४ गते (झन्डै चार वर्ष (२०६४-२०६९) सम्म प्रयास गर्दा पनि प्रथम संविधानसभाले नेपाली जनतालाई संविधान दिन सकेन र अन्त्यमा यो असफल भएर विघटन भएको,)
• त्यसपछि राजनीतिक दलहरूको सहमतिमा बहालवाला प्रधानन्यायाधीश (खिलराज रेग्मी) को नेतृत्वमा चुनावी सरकार गठन गरिएको र २०७० मंसिर ४ गते दोस्रो संविधानसभा निर्वाचन सम्पन्न भएको, 
• यो निर्वाचन सफलतापूर्वक सम्पन्न भई जननिर्वाचित प्रतिनिधिमार्फत शासन सञ्चालन गर्ने जनमतलाई पुनः स्थापित गरेको,
• यस निर्वाचनको सबैभन्दा ठुलो सफलता भनेकै यसले गठन गरेको संविधानसभाले वि.सं.२०७२ साल असोज ३ गते (२० सेप्टेम्बर २०१५) "नेपालको संविधान" जारी गरेको,

निर्वाचनको सामान्य जानकारी:

• मतदानको मिति: वि.सं.२०७० साल मंसिर ४ गते
• कुल सदस्य सङ्ख्या: ६०१
  • प्रत्यक्ष तर्फ (First-past-the-post (FPTP)): २४० सदस्य
  • समानुपातिक तर्फ (Proportional Representation (PR): ३३५ सदस्य
  • मन्त्रिपरिषद्बाट मनोनीत: २६ सदस्य
• निर्वाचन प्रणाली: मिश्रित निर्वाचन प्रणाली (प्रत्यक्ष र समानुपातिक)

• कुल मतदाता सङ्ख्या: १,२१,४७,८६५
• मतदान प्रतिशत: प्रत्यक्षतर्फ ७८.३४% र समानुपातिकतर्फ ७९.८२% मतदान भएको,
• लैङ्गिक विवरण: कुल मतदातामा महिलाको सङ्ख्या करिब ५९ लाख ८१ हजार र पुरुषको सङ्ख्या ६१ लाख ६६ हजार रहेको,

• निर्वाचन आयोगको नेतृत्व: नीलकण्ठ उप्रेती (प्रमुख निर्वाचन आयुक्त)
• अन्य आयुक्तहरू: दोलख बहादुर गुरुङ, डा. अयोधीप्रसाद यादव, डा. रामभक्त पी.बी. ठाकुर र इला शर्मा
• कर्मचारी परिचालन: मतदान कार्यका लागि २ लाख १७ हजार ४५६ कर्मचारी र स्वयंसेवकहरू परिचालन गरिएको,

• सहभागी दल: निर्वाचनमा कुल १२२ वटा राजनीतिक दल सहभागी भएका,
• समानुपातिक उम्मेदवार: समानुपातिकतर्फ १०,७०९ जना उम्मेदवारहरूको अन्तिम बन्दसूची कायम गरिएको,

निर्वाचन परिणाम: राजनीतिक दलहरूको विस्तृत तालिका:

• यस निर्वाचनमा प्रत्यक्ष (FPTP) तर्फ १० वटा दल र २ स्वतन्त्र उम्मेदवार विजयी भएका थिए भने समानुपातिक (PR) तर्फ ३० वटा दलले सिट प्राप्त गरेका,

द्रष्टव्य: बाँकी २६ सदस्यहरू राजनीतिक सहमतिका आधारमा मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा मनोनीत हुने व्यवस्था,

• नेपाली कांग्रेस प्रत्यक्षतर्फ १०५ र समानुपातिकतर्फ ९१ गरी कुल १९६ निर्वाचित सिटसहित सबैभन्दा ठुलो दल बनेको,
• मतदाता तथ्याङ्क: कुल मतदाता सङ्ख्या १,२१,४७,८६५ रहेको (मतदानमा प्रत्यक्षतर्फ ७८.३४% र समानुपातिकतर्फ ७९.८२% सहभागिता रहेको,)

• महिला प्रतिनिधित्व: समानुपातिक सूचीमा ५०% महिला उम्मेदवार हुनुपर्ने अनिवार्य व्यवस्था,
• समानुपातिक कोटा: समानुपातिक प्रणालीमा मधेसी (३१.२%), दलित (१३%), जनजाति (३७.८%), पिछडिएको क्षेत्र (४%) र अन्य (३०.२%) को प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरिएको,
• प्रत्यक्षतर्फ महिला: प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीबाट १० जना महिला निर्वाचित भएका,

• यस निर्वाचनमा पहिलो पटक फोटोसहितको मतदाता परिचयपत्र अनिवार्य गरिएको,
• यस निर्वाचनका क्रममा भएका उपनिर्वाचनहरूमा काठमाडौँ-२, चितवन-४, बर्दिया-१ र कैलाली-६ मा विद्युतीय मतदान उपकरण प्रयोग गरिएको,
• अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षण: कार्टर सेन्टर, युरोपियन युनियन, एशियन नेटवर्क फर फ्री इलेक्सन (ANFREL) लगायतका संस्थाले निर्वाचनको पर्यवेक्षण गरेका,

• निर्वाचनका लागि NCAE र ONCAE दुईवटा आयोजनामार्फत बजेट व्यवस्थापन गरिएको,
• निर्वाचन आयोग र मातहतका कार्यालयहरूबाट भएको कुल खर्च करिब ३ अर्ब ६ करोड ८३ लाख रुपैयाँ रहेको,
• यस निर्वाचनमा भारत सरकारले ८८ वटा सवारी साधन र चीन सरकारले विभिन्न १६ प्रकारका चुनावी सामग्री सहयोग गरेका,