ब्रह्माण्ड र अन्तरिक्षको अध्ययनमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउने केही महत्वपूर्ण वैज्ञानिकहरू र तिनका योगदानहरू
|
वैज्ञानिकको नाम
|
मुख्य योगदान र खोजहरू
|
|---|---|
|
इराटोस्थेनेस (Eratosthenes)
|
पृथ्वीको परिधि (Circumference) को पहिलो सटीक गणना गरेका,
|
|
निकोलाउस कोपरनिकस (Nicolaus Copernicus)
|
सूर्यकेन्द्रित सिद्धान्त (Heliocentric Theory) को प्रतिपादन; आफ्नो पुस्तक De Revolutionibus Orbium Coelestium मार्फत गणितीय आधारमा सूर्य सौर्यमण्डलको केन्द्रमा रहेको र पृथ्वी लगायतका ग्रहहरूले सूर्यलाई परिक्रमा गर्ने तथ्य स्थापित गरेका; उनलाई खगोल विज्ञानका पिता (Father of Astronomy) मानिन्छ,
|
|
जोहानेस केप्लर (Johannes Kepler)
|
ग्रहहरूको गतिको तीन नियमहरू (Kepler's Laws of Planetary Motion) प्रतिपादन गरेको,
|
|
ग्यालिलियो ग्यालिली (Galileo Galilei)
|
परिमार्जित दूरबिनको प्रयोग गरी खगोलीय पिण्डहरूको पहिलो प्रत्यक्ष अवलोकन गरेर सूर्यकेन्द्रित सिद्धान्तको पुष्टि र आधुनिक अवलोकन खगोल विज्ञानको जग बसालेका; उनलाई अवलोकनयोग्य खगोल विज्ञानका पिता (Father of Observational Astronomy) मानिन्छ,
|
|
सर आइज्याक न्युटन (Sir Isaac Newton)
|
विश्वव्यापी गुरुत्वाकर्षण र चालका नियमहरू प्रतिपादन गर्नुका साथै परावर्तक दूरबिन (Reflecting Telescope) को आविष्कार गरेर खगोलीय पिण्डहरूको गतिको गणितीय आधार खडा गरेका,
|
|
जेम्स क्लर्क म्याक्सवेल (Maxwell)
|
शनिका चक्रहरु (Rings) साना कणहरूले बनेका हुन् भनी प्रमाणित गरेका र प्रकाशलाई विद्युतीय-चुम्बकीय तरङ्गको रूपमा व्याख्या गरेर आधुनिक रेडियो खगोल विज्ञानको जग बसालेका,
|
|
अल्बर्ट आइन्स्टाइन (Albert Einstein)
|
सापेक्षताको सामान्य सिद्धान्त (General Relativity) मार्फत गुरुत्वाकर्षणलाई स्पेस-टाइमको वक्रता (Space-Time Fabric) को रूपमा व्याख्या गरेर श्यामछिद्र (Black Hole), ब्रह्माण्डको विस्तार र गुरुत्वाकर्षण तरङ्ग जस्ता आधुनिक खगोल विज्ञानका ठुला खोजहरूको जग बसालेका,
|
|
जर्ज लेमेत्रे (Georges Lemaître)
|
ब्रह्माण्ड स्थिर नभई फैलिरहेको छ भन्ने गणितीय निष्कर्ष निकाल्दै ब्रह्माण्डको उत्पत्ति एउटा सानो सघन विन्दुबाट भएको हो भन्ने 'महाविस्फोट सिद्धान्त' (Big Bang Theory) को पहिलो प्रस्ताव अघि सारेका,
|
|
एड्विन हबल (Edwin Hubble)
|
हाम्रो तारापुञ्ज (Galaxy) आकाशगङ्गा (Milky way) बाहिर अन्य अनगिन्ती तारापुञ्जहरु अस्तित्वमा रहेको पत्ता लगाएका र ब्रह्माण्ड निरन्तर फैलिरहेको छ भन्ने प्रत्यक्ष प्रमाण दिएर आधुनिक ब्रह्माण्ड विज्ञानको जग बसालेका,
|
|
स्टिफन हकिङ (Stephen Hawking)
|
क्वान्टम यान्त्रिकी (Quantum mechanics) र सापेक्षताको सिद्धान्त (General Relativity) लाई जोडेर श्यामछिद्र (Black Hole) हरूबाट विकिरण उत्सर्जन हुन्छ (Hawking's Radiation) भन्ने प्रमाणित गरे र ब्रह्माण्डको सुरुवाती क्षण (Singualrity) को गहिरो गणितीय व्याख्या गरेका,
|
|
भवेरा रुबिन (Vera Rubin)
|
तारापुञ्जहरू घुम्ने गतिको अध्ययन (Galaxy Rotation Curves) मार्फत ब्रह्माण्डमा अदृश्य रूपमा रहेको 'अदृश्य पदार्थ (Dark Matter)' को अस्तित्वको पहिलो ठोस र अकाट्य प्रमाण दिइएकी,
|
