नेपालको पहिलो राष्ट्रिय आर्थिक जनगणना २०७५: मुख्य नतिजाहरू

जनगणनाको सामान्य रूपरेखा:

• सञ्चालन अवधि: २०७५ वैशाख १ देखि जेठ ३१ सम्म
• सन्दर्भ मिति: २०७५ वैशाख १ गते
• मुख्य उद्देश्य: आर्थिक नीति निर्माण, योजना तर्जुमा र राष्ट्रिय लेखा प्रणालीलाई सुदृढ बनाउन आधारभूत तथ्याङ्क सङ्कलन गर्नु

प्रतिष्ठानको अवस्था र दर्ता स्थिति:

• कुल प्रतिष्ठान संख्या: ९,२३,३५६
• दर्ताको अवस्था:
  • दर्ता भएका: ४,६२,६०५ (५०.१%)
  • दर्ता नभएका: ४,६०,४२२ (४९.९%)
• स्वामित्व र व्यवस्थापन:
  • पुरुष व्यवस्थापक: ७०.२६% (६,४८,७७३)
  • महिला व्यवस्थापक: २९.६१% (२,७३,४३६)
• साङ्गठनिक स्वरूप: ८९.३६% प्रतिष्ठानहरू एकल एकाइ (Single Unit) का रूपमा सञ्चालित,

जनशक्ति र रोजगारीको अवस्था:

• विशेष नोट: १० जना वा सोभन्दा बढी जनशक्ति भएका ठूला प्रतिष्ठानहरू केवल ४.६% मात्र रहेका छन्, जसले नेपालमा साना व्यवसायको बाहुल्यता देखाउँछ।

कुन क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी लगानी र जनशक्ति छ?

• थोक तथा खुद्रा व्यापार: ५३.९४% प्रतिष्ठान र ३०.६१% जनशक्ति (सबैभन्दा ठूलो क्षेत्र)
• शिक्षा: प्रतिष्ठान संख्या ४.४२% मात्र भए तापनि १५.९०% (५,१३,३३६) जनशक्ति यसै क्षेत्रमा आबद्ध,
• आवास तथा खाना (होटल): १४.१४% प्रतिष्ठानहरू
• औद्योगिक उत्पादन (Manufacturing): ११.२७% प्रतिष्ठान र १५.८१% जनशक्ति

प्रादेशिक उपस्थिति:

• सबैभन्दा बढी व्यावसायिक गतिविधि: बागमती प्रदेश (२,८२,९२० प्रतिष्ठान)
• सबैभन्दा कम व्यावसायिक गतिविधि: कर्णाली प्रदेश (४२,८०७ प्रतिष्ठान)

व्यावसायिक सञ्चालन र भौतिक पूर्वाधार:

• सञ्चालन समय: ५१.३०% प्रतिष्ठानहरू दैनिक १२ घण्टा वा सोभन्दा बढी खुल्छन्
• सञ्चालन स्थान:
  • ४६.१८% भाडाको घर/कोठामा
  • ४३.४१% आफ्नै स्वामित्वको भवनमा
  • ४१.८४% व्यवसायी आफ्नै बसोबास गर्ने घरमै व्यवसाय गर्छन्
• क्षेत्रफल: ५७.२४% प्रतिष्ठानहरू १०० देखि ४९९ वर्गफिटको सानो क्षेत्रमा खुम्चिएका,

नेपाली प्रतिष्ठानहरूको आर्थिक पारदर्शिता र ऋणको अवस्था:

• लेखा स्रेस्ता: ५२.४३% प्रतिष्ठानले कुनै पनि प्रकारको लिखित लेखा राख्ने नगरेका,
• ऋणमा पहुँच: केवल ३५.६% प्रतिष्ठानले मात्र व्यवसायिक ऋण लिएका,
  • सहकारी, व्यक्तिगत वा अन्य स्रोतबाट: १७.५%

वस्थापकहरूको जनसांख्यिकीय विवरण:

• उमेर: सबैभन्दा बढी सक्रिय व्यवस्थापकहरू ३०-३९ वर्ष (३३.७६%) उमेर समूहका,
• राष्ट्रियता:
  • नेपाली नागरिक: ८८.५५%
  • भारतीय नागरिक: १.०८%
  • अन्य मुलुक: ०.०४%